تقریبا همه در مورد اینکه سنگ نوردی چیست توافق دارند. دست کم همه توافق دارند، کسی که به سنگ نوردی مشغول است چه کاري انجام مي‌دهد. مرز ميان صعود از كوه و سنگ نوردی، آن قدرها هم مشخص و متمایز نیست. در بیشتر جاها مسئله اصلی شیب جایی است که شخص بر روی آن قرار گرفته است. اين شيب در اصل به شش گروه تقسیم می کنیم.

1. حرکت و راه رفتن بر روی سطح صاف
2. حرکت و راه رفتن بر روی سطح شیب‌دار
3. سنگ‌نوردی بر روی سطحی شیب‌دار که انسان جهت حفظ تعادل، مجبور به استفاده کردن از دستهایش است.
4. سنگ‌نوردی سبک که در بعضی از جاها ممکن است از طناب استفاده شود.
5. سنگ‌نوردی آزاد سخت که همراه با استفاده از طناب و حمایتهای میانی است.
6. سنگ نوردی مصنوعی

در اینجا اصطلاحات جدیدی مثل سنگ نوردی آزاد و سنگ نوردی مصنوعی به میان می‌آیند.

سنگ‌نوردی آزاد، به شیوه‌ای گفته می‌شود که در آن، از دست‌ها و پاها بر روی سنگ‌ها استفاده می‌شود. تغییر مکان و استراحت بر روی سنگ‌ها فقط با استفاده از گیره‌های طبیعی و سطوح ناهموار یا درزها و شکاف‌های روی صخره و سنگ انجام می‌شود. استفاده از طناب یا وسایل مصنوعی کار گذاشته شده، فقط به منظور جلوگیری از سقوط شخص سنگ‌نورد انجام می‌شود و در غیر این صورت، شخص هیچ‌گاه به آنها آویزان نمی‌شود. سنگ‌نوری مصنوعی، روشی است که در طی آن، شخص به طناب و ابزار آویزان هم می‌شود و وزن خود را روی طناب و سایر ابزار حمایت میانی وارد می‌کند. در این حالت، هیچ فرقی نمی‌کند که شخص سنگ‌نورد به طناب آویزان شده باشد تا استراحت کند یا اینکه شخص با استفاده از اسلینگ و متصل کردن خود از طریق آن به طناب، قصد تغییر مکان و صعود داشته باشد.

                                            اصطلاحات و تعاریف سنگ نوردی

هر سنگ و صخره مایلی از طرف یک غیر سنگ‌نورد شیب نامیده می‌شود. اما برای یک سنگ‌نورد و فنی کار، انواع شیب‌ها با انواع شکل‌ها تعاریف خاص خود را دارند.

دیواره: سنگ کاملاً عمودی

شیب: دیواره با شیب حدود 60 درجه یا کمتر

شیب منفی: دیواره شیبی بیشتر از 90 درجه

کلاهک با شیب منفی: یک شیب منفی که درجه آن ادامه پیدا کند

کلاهک کامل: شیب 180 درجه و موازي با زمین

به طور کلی یک سنگ داری سطحی کاملا صاف و یک دست نیست، بلکه بر روی آن شکاف‌ها و نقاط ناهمواری وجود دارد.

طاقچه سنگی: یک طاقچه سنگی بر روی صخره  

گره بزرگ: طاقچه کوچکتر  

گیره: درزها و شکافهای داخل سنگ كه بسته به اندازه کوچک و بزرگی خود، نام های مختلفی دارند. گیره های ناخنی: گیره های کوچک

گیره انگشتی: مقداری بزرگتر از گیره ناخني

گیره مشتی: بزرگتر از گيره انگشتي

لاخ بدنی: شکاف‌های واقعا عمیق که انسان می‌تواند، نصف بدن خود را درون آنها جا دهد،

تنوره: شکاف بزرگي که بتوان درون آن رفت و صعود کرد، درزها و شکاف‌هایی که در این تقسیم‌بندی‌ها نمی‌گنجد، شکاف‌هایی هستند که بین گیره‌های مشتی و گیره‌های بدنی قرار دارند. این شکاف‌ها که پردردسر هم هستند به نام لاخ دست و بازو شناخته می‌شوند.  

یک نقطه اتصال بین دو دیواره کوچک می‌تواند اصولاً به دو شکل به نظر برسد. شکل اول به صورت یک زاویه داخلی، مثل زاویه‌ای که در یک اتاق بین دو دیوار وجود دارد و یا به شکل یک زاویه خارجی. زاویه داخلی اتاق معمولا کنج نامیده می‌شود و زاویه خارجی را تیغه یا گرده سنگ می‌گویند و اگر زیاد شیب‌دار نباشد، گرده ماهی خوانده می‌شود.

مجراها و بریدگی‌های روی دیواره‌ها به اسم‌های مختلفی خوانده می‌شوند، مثل معبر، دهلیز، تنوره.

برجستگی‌های روی سنگ‌ها به اسم‌های مختلفی خوانده می‌شوند: یک منقاری، صفحه سنگی است که به صورت موازی با دیواره سنگی قرار گرفته است. صخره برجسته تیز بر آمده از یک سنگ را که اندازه بزرگی داشته باشد، برج سنگی می‌گویند. اگر اندازه آن زیاد بزرگ باشد و حداکثر بالای 50 متر، به نام شاخک یا سوزنی بزرگ خوانده می‌شود.

بر روی اکثر سنگ‌ها و دیواره‌ها، بیشتر از یک راه صعود به بالا وجود دارد. این راه‌ها به مسیر معروف هستند. و اکثر آنها نام اولین صعود کننده را بر روی خود دارند.  جایی که یک مسیر شروع می‌شود، کارگاه اول و جایی که تمام می‌شود، انتهای مسیر نام دارد.

اغلب یک مسیر طولانی‌تر از طول طناب است و صعود باید در چند مرحله انجام شود. هر مرحله به یک طول طناب مشهور است. آن نقاطی که هر فرد بعد از طی یک طول طناب توقف می‌کند و هم طناب خود را حمایت می‌کند، کارگاه نام دارد. افرادی که با هم در یک طول طناب صعود می‌کننند و معمولا دو یا سه نفر هستند، کرده نامیده می‌شوند نفر اول که صعود می‌کند به نام سرطناب و نفر بعدی به نام حمایت‌چی خوانده می‌شوند.

      وسایل فنی و سنگ نوردی

لباس: لباسی که شخص سنگ نورد به تن دارد، از نظر نوع و مدل زیاد مهم نیست. مسئله مهم این است که لباس شخص دست و پاگیر نباشد و به جائی گیر نکند.

کفش: یکی از مهم‌ترین وسایل لازم است که توضیح در خصوص آن و طناب در این مطلب نمی گنجد. 

طناب: مهم‌ترین وسیله در میان ابزار صعود و حمایت است و مطالب زیادی جهت آن وجود دارد.

صندلی یا تونیک- ترمزطناب- هشت فرود- کلاه ایمنی- کارابین- تسمه یا اسلینگ و طنابچه-هگزان-کیسه گچ.

                                                       سنگ نوردی آزاد

بالانس یا حفظ تعادل : حفظ تعادل اصل مهمی است و بدین معنی است که شخص بر روی پای خود می‌ایستد و اجازه می‌دهد که پای او عامل اصلی در صعود باشد. از دست‌ها عمدتا در حفظ تعادل استفاده می‌شود. اکثر تازه کارهای سنگ‌نوردی، معمولا به جلو خم می‌شوند تا ببینند که پای خود را بايد در کجا باید بگذارند و اگر پای آنها سر بخورد، به دست‌ها در هوا آويزان می‌شوند. ایستادن به صورت عمودی بسیار مهم است، چرا که این کار باعث می‌شود خیلی راحت بتوانیم روی جای پای خود باقی بمانیم.

حرکات حساب شده : به این معنی که هر فرد با حرکات ریتمیک و صرف حداقل انرژی، صعود خود را انجام دهد. شخص نباید حرکت غیر ضروری و بلند را جهت به دست آوردن یک گیره خیلی بالا انجام دهد. بلکه گیره ها را باید در حد و حدود سر خود پیدا کند. این کار از طرفی باعث جلوگیری از خسته شدن دست‌ها می شود و از طرفی باعث می شود که شخص از سنگ فاصله داشته باشد و به آن نچسبد. قدم‌های بلند برداشتن نيز انسان را خسته می‌کند. پرش بعد از چسبیدن یک گیره (حرکات دینامیک یا هوایی) به معنی یک حرکت حساب نشده و غیر قابل کنترل است که ممکن است در صورت از دست‌دادن گیره و شل بودن آن باعث سقوط شود. اگر کسی نمي‌تواند مستقیما به یک گیره برسد، بهتر است که سعی کند یک قدم کوچک بردارد و در جای خود قرار بگیرد و بعد بدن خود را بالا بکشد تا به گیره مورد نظر دسترسی پیدا کند. زمانی که شخص قدم خود را برداشت و پای خود را در جای پای جدید قرار داد، باید سعی کند که تا جایی که امکان دارد پا در حین بالا کشیدن بدن ثابت و بدون حرکت اضافه باقی بماند. اگر در حین بالا کشیدن بدن، پا سر بخورد یا پاشنه پا بالا بیاید، خطر لرزیدن و در رفتن پا وجود دارد. در این رابطه معمولا از قانون سه نقطه اتکا صحبت مي شود که بدین معنی است که همیشه سه نقطه از بدن "دو دست و یک پا یا دو پا و یک دست"  باید به سنگ چسبیده باشند و فقط یک نقطه بدن آزاد باشد تا گیره جدیدی پیدا کند. همچنین باید از چیزهایی مثل حرکت همزمان یک پا و یک دست جلوگیری کرد. باید سعی نمود که تا حد امکان در یک موقعیت طبیعی ایستاد و از حرکاتی که باعث فشار به پا وکشش عضلات و گرفتگی دستها و پاها می شوند، جلوگیری کرد و زمانی که امکان پذیر است در محل استراحت کرد. در هنگام استراحت می توان با نگاه کردن و مطالعه مسیر مقابل خود، ایده هایی در مورد چگونگی حرکتهای بعدی جهت صعود به دست آورد. اگر انسان از قبل مسیر را در ذهن خود مرور کند، پیدا کردن جای پاها و گیره های دست بسیار راحت و گذر از مراحل سخت خیلی آسانتر خواهد بود.

صعود با چشم : این بدین معنی است که قبل از شروع صعود واقعی، با نگاه کردن مسیر، برنامه ریزی صعود را در ذهن انجام داد. شخص می تواند با نگاه کردن مسیر را بررسی کند، نقاط ایستادن، گیره هائی را که می تواند استفاده کند و مکانهای استراحت را مشخص کند.

 گیره های دستی و جای پا: نقاطی را می گویند که انسان پا یا دست خود را درون آنها قرار می دهد. نباید به طور کورکورانه پذیرفت که هر گیره قدرت نگهداری انسان را می تواند داشته باشد، بلکه هر گیره ای باید قبل از استفاده امتحان بشود. حتی گیره هایی را که شل هستند هم می توان به روش درست و مناسب استفاده کرد. به طور کلی، از زانوها نباید استفاده کرد. نه فقط به خاطر اینکه شیوه و روش بدی است، بلکه به این منظور که زانوها به دلیل وجود اعصاب حساس زیر کشکک، خیلی راحت و سریع آسیب می بینند.

جای پا یا گیره پائی: ابتدا باید پا را بر روی یک گیره قرار داد و بعد بر روی آن ایستاد، نه اینکه اول به دستها آویزان شد و پس از آن با پاها به دنبال گیره گشت. هر چه گیره پا کوچک باشد، اهمیت ثابت نگهداشتن پا بر روی آن بیشتر است. بر روی یک گیره کوچک پا، نباید نوک انگشتان پا روی گیره باشد و وزن بدن را تحمل کند، چرا که این کار باعث خسته شدن ماهیچه ساق پا می شود. در این حالت بهتر است که از کناره پا استفاده نمود. می توان نیمه ای را که انگشت بزرگ پا در آن قرار دارد بر لبه گیره قرار داد، کاربرد این روش در زمان استفاده از کفش مخصوص سنگ نوردی می باشد. بر روی گیره هایی که شیب دار هستند و عمق کم دارند، بهتر است که پاشنه پا را پائین آورد تا بدین طریق سطح تماس پا با گیره بیشتر شود. در غیر این صورت، ممکن است که امکان ایستادن وجود نداشته باشد. علاوه بر این، باید همیشه پاشنه پا تا حد امکان پائین باشد تا هم از فشار بر روی ماهیچه ساق جلوگیری کند و هم مانع لرزش پا "که به حرکت چرخ خیاطی مشهور است" بشود. حرکتی که به هیچ وجه تحت کنترل انسان نیست. اگر گیره های دست در موقعیت خوب و محکمی باشند، می توان یک مقداری از طریق بیرون دادن بدن"دور کردن از سنگ" به پاها فشار آورد. با این کار پاها فشار بیشتری به گیره وارد می کنند و انسان ثابت تر روی گیره کوچک قرار می گیرد. در یک گیره بزرگ و عمیق، پا را نباید زیاد داخل حفره یا گیره گذاشت، چون در این صورت خطر پرتاب شدن به طرف عقب وجود دارد و در این حالت فشار اضافی زیادی به دستها وارد می شود  .

گیرهای دستی: معمولی ترین نوع گیره دستی، برآمدگیهای بزرگ سنگ یا سنگهای قلنبه شده برجسته هستند. شکافها و درزهای عمودی نیز به عنوان گیره دستی قابل استفاده هستند. در گیره های کوچک اگر انگشت شست را به سنگ گیر بدهید یا انگشت شست را روی انگشت اشاره قرار دهید، قدرت نگهداری شما بیشتر می شود. خیلی مهم است که یاد بگیرید تا به اندازه کافی به یک گیره فشار آورید و هیچ وقت نیروی زیادی صرف این کار نکنید، زیرا با سفت چسبیدن بیشتر به گیره، دستها و بازوها زودتر خسته می شوند. زمانی که از یک گیره استفاده کرده و بالا رفته اید، می شود از آن مجددا استفاده نمود. با تغییر دادن موقعیت دست و با فشار به گیره می توانید بدن را بالا بکشید.

                                           عناوین و پستهای وبلاگ