X
تبلیغات
bijan tochal - گزيدگي ها
توچال کوه تهران
گزيدگي ها

BITE

 

گزيدگي ها:

به دنبال گزش حيواناتي مثل مار ، عقرب، رتيل ، زنبور و برخي موجودات دريايي رخ مي دهد و مي تواند بسيار خطرناك و كشنده باشد . علت مرگ ممكن است اثر مستقيم ماده سمي بر روي بدن يا بروز واكنش هاي شديد حساسيتي ( آنافيلاكسي )‌ باشد.

 

هنگامیکه فرد در حالت خواب است دچار آن می شود و نمی داند که چه موجوداتی می تواند باشد
علائم آن ورم بسیار زیاد درد بسیار شدید وسپس خارش های مداوم و در نهایت جای کبودی باقی مانده از آن

 

 

در اين بخش شما را با انواع زهرها و تنوع گزيدگي ها و اقدامات اوليه آنها آشنا مي كنيم:


# انواع زهرها:


زهری که توسط مارها ،عنکبوت ها و بعضی از جانوران دریایی آزاد می شود، از نظر شیمیایی به سه دسته تقسیم می شود:

1 - زهرهای دفاعی


2- زهرهای تهاجمی


3- ضد انعقادها





A _ زهرهای دفاعی:


این زهرها توسط مورچه ها،زنبورهای عسل وغیرعسل ، زنبورهای سرخ و عقرب ها برای دفاع از خود آزاد می کنند.
عوارض این زهرها روی فرد به صورت درد ،ورم که حدود 5 تا 15 دقیقه طول می کشد و واکنش های حساسیتی احتمالی می باشد.
برای تسکین خراش و ورم می توان از پماد های ضد درد و شربت دیفن هیدرامین و در صورت حساسیت شدید از آمپول اپی نفرین استفاده نمود.


B_ زهرهای تهاجمی:


****این زهرها توسط مارها ،عنکبوت ها و ستاره دریایی و مارمولک ترشح می شود.****


(این زهر برای بی جان کردن و یا کشتن قربانی و آماده نمودن آن برای خوردن و هضم آن استفاده می شود.)
اثر این زهر بر انسان سرگیجه،سخت شدن تنفس،ورم منجر به درد ،آسیب بافتی یا عصبی می باشد.


!!! از ضد درد موضعی و آنتی هیستامین می توان برای تسکین درد و ورم استفاده کرد.


C_ضد انعقادها:


این مواد برای جلوگیری از انعقاد خون و بستن جریان خون قربانی جهت تداوم مکش خون توسط عنکبوت ها حشراتی مانند مگس های نیش زننده ،پشه ها ،کنه ها و ساس ها ترشح می شود. اثر این مواد بر روی انسان به صورت خارش و واکنش بدن نسبت به آن است البته درد نیز در اثر چاک خوردن در اثر گزش پشه ایجاد می شود.


 

 

                               مار گزيدگي

Snake Bite

از بين انواع گوناگون مارها تنها تعداد كمي از آنها شامل افعي ها، مارهاي مرجاني و مارهاي آبي سمي هستند . حتي مارهاي سمي نيز تنها براي دفاع از خود و يا به قصد شكار از نيش و سم خود استفاده مي كنند.

 

* مارها به سه دسته تقسيم مي شوند:

1- مارهاي سمي

2- مارهاي نيمه سمي

3- مارهاي غير سمي

 

* مارهاي سمي نيز به سه دسته تقسيم مي شوند :

1 - خانواده مارهاي مرجاني(Elapidae) : شامل مار مرجاني ، كبري ، مامبا و...

2- خانواده مارهاي افعي‌:(Viperidae) : شامل افعي ، زنگي و ...

3- خانواده مارهاي آبي سمي (Hidrophyae)

 

 

 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

از چه راههايي مي توان مارهاي سمي و غير سمي را تشخيص داد؟

 

1- سر مارهاي سمي: سـر مارهاي سمي اكثرا به صورت مثلثي شكل مي باشد و معمولا با بدنشان زاويه دارد.

نكته : سر مارهاي مرجاني مثلثي شكل نبوده و با بدن نيز زاويه اي درست نمي كند ، ولي اين مار سمّي مي باشد.

 

2- مردمك چشم مارهاي سمي: مردمك چشم مارهاي سمي به صورت خطي ( بيضي ) و شبيه به چشم هاي گربه مي باشد ، ولي مردمك چشم مارهاي غير سمي مدور مي باشد.

نكته : مردمك چشم مار مرجاني كه يكي از خطرناك ترين مارهاي سمي مي باشد به صورت مدور مي باشد.

 

3- حلقه هاي دم مارهاي سمي : حلقه هاي دم اين مارها به صورت تكي و منفرد مي باشد ، ولي در مارهاي غير سمي به صورت يك رديف دوتايي در كنار هم ديده مي شود.

 

4- مارهاي سمي براي نيش زدن از دو دندان نيش استفاده مي كنند و محل گزش آنها معمولا با يك يا دو سوراخ يا زخم مشخص مي شود . اما در مارهاي غير سمي دندانها متعدد هستند .

 

5-  در پايين چشم مارهاي سمي ، يك حفره كوچك وجود دارد كه در مارهاي غير سمي وجود ندارد.

 

علايم و نشانه هاي مارگزيدگي:

 

@ مشاهده زخم يا سوراخ در محل نيش زدگي

@ درد در محل گزيدگي ( درد شديد است است و معمولا سوزاننده و تيز مي باشد ).

@ تورم ( با گذشت زمان محل گزيدگي شروع به تورم و سم به سمت قسمت مركزي بدن حركت مي كند).

@ قرمزي پوست و بروز تاول

@ تهوع، استفراغ ، سرگيجه و احساس ضعف

@ كاهش فشار خون

@ افزايش نبض

@ مشكل بينايي

@ تند شدن تنفس و تنگي نفس

@ سوزن سوزن يا كرخت شدن نوك انگشتان و اطراف لب و دهان

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

كمك هاي اوليه در مار گزيدگي

 

*رعايت نكات ايمني مانند استفاده از لباس و كفش مناسب جهت جلوگيري از مار گزيدگي

* دور كردن يا پرهيز از خطر

* از هرگونه تلاش براي گرفتن مار و يا دنبال كردن آن جدا خودداري فرماييد.

* ارزيابي اوليه و كنترل ABC

*بي حركت كردن مصدوم جلوگيري از فعاليت بدني وي

* آرامش دادن به مصدوم و حمايت رواني ( استرس و ترس در مصدوم باعث افزايش فشار خون و انتقال سريع سم به بدن وي خواهد شد )

* بي حركت عضو گزيده شده (آتل بندي )

* استفاده از پمپ مكنده مخصوص گزيدگي ( اكستراكتور ) در صورت در دسترس بودن

 

 

* نگه داشتن عضو گزيده شده در سطح قلب يا پايين تر

* انتقال سريع مصدوم به نزديك ترين مركز درماني

نكته : استفاده از كمپرس سرد در مار گزيدگي ممنوع مي باشد.

نكته : از بريدن و مكيدن محل گزيدگي جدا خودداري فرماييد ،‌ اين روش منسوخ شده است.

 

* محل گزيدگي را با آب و صابون فراوان بشوييد.

* بالا و پايين محل گزيدگي را با باند محدود كننده ببنديد.

 

 

 

عقرب گزيدگي

Scorpion Bite

 

در دنيا گونه هاي متعددي عقرب وجود دارد كه فقط تعداد اندكي از آنها براي انسان خطرناك هستند. بيش از نود درصد از عقرب گزيدگي ها در دست روي مي دهد و كودكان نيز بيشتر در معرض عقرب زدگي هستند.

توجه داشته باشيد بيشترين عقرب هاي سمي ايران در مناطق كويري نزديك كاشان زندگي مي كنند.نوع ديگر عقرب خطرناكي به نام (( گارديم )) در استان خوزستان وجود دارد . 

 

انواع عقرب های شایع در ایران:

* عقرب سیاه بزرگ

*عقرب زرد کوچک با دم خمیده

 * عقرب زرد کوچک با دم راست

 

 

علايم و نشانه هاي عقرب زدگي:

* درد و سوزش

* تاول و قرمزي پوست

* تورم در حال پيشرفت

* تهوع و استفراغ

* آبريش از دهان

* اختلال رواني

* بي حسي و گزگز انگشتان

* بي اختياري ادرار و مدفوع

* تشنج

 

 

اقدامات اوليه در عقرب گزيدگي:

 # ارزيابي صحنه حادثه ، كنترل علايم حياتي مصدوم ، ABC و ...

 # بي حركت نگه داشتن مصدوم و ثابت كردن عضو گزيده  ، خارج كردن ساعت و زيور آلات مصدوم

 # كمپرس سرد

نكته: از گذاشتن يخ به طور مستقيم بر روي اندام خودداري فرماييد

 # استفاده از باند محدود كننده : به اين صورت كه از پارچه اي به عرض 4 تا 5 سانتي متر با هدف تاخير در جذب سم استفاده مي كنيم . پارچه را حدود سه تا چهار سانتي متر بالاي محل گزش طوري مي بنديم كه يك خودكار از زيـر آن عبور كند و فقط باعث كند شدن جريان لنف و سياهرگ شود.

 #در صورت نزديك بودن به مركز درماني بهتر است بدون فوت وقت مصدوم را به آن جا انتقال دهيد.

 # استفاده از پمپ مكنده در صورت در دسترس بودن ( اكستراكتور)

 # تجويز اكسيژن در صورت لزوم و انتقال به مراكز درماني

نكته : از بريدن محل گزيدگي و مكيدن آن جدا خودداري فرماييد.

 

 


 

زنبور گزيدگي

زنبور زدگي معمولا شايع مي باشد ، اما خطرناك نيست . ولي در صورت بروز حساسيت شديد به آن ( آنافيلاكسي ) و يا تعدد گزش ها مي تواند خطرناك و كشنده باشد .همچنين زنبور گزيدگي در ناحيه سر و صورت به دليل تورم و انسداد راه هوايي و نيز در كودكان و افراد سالخورده خطرناك است.

 

علايم و نشانه هاي زنبور زدگي :

مشاهده سوراخ محل نيش و گاهي خود نيش در محل گزش

وجود درد ، سوزش ، قرمزي يا تورم در محل گزش

بروز علايم مسموميت مثل كاهش فشار خون ، كهير و ...

 

كمك هاي اوليه در زنبور گزيدگي :

* صحنه را ارزيابي كرده و ABC مصدوم را كنترل مي كنيم.همچنين در صورت بودن زنبور از دست زدن به آن خودداري مي كنيم.

* در صورت وجود نيش براي در آوردن آن از وسايلي مانند پنس ، موچين و يا منقاش استفاده نمي كنيم زيرا فشار اعمال شده در حين اين كار مي تواند باعث خروج باقيمانده سم از نيش و ورود آن به بدن بيمار مي گردد.

* براي خارج كردن نيش مي توانيم از يك كارت اعتباري ، كارت تلفن و يا كارت اينترنت كه لبه تيزي دارند استفاده كنيم ، بدين صورت كه لبه كارت را در محل چند ميليمتري قسمتي كه نيش زنبور در آن جا وجود دارد به صورت مايل قرار داده و سپس با اعمال فشار  و كشيدن كارت به سمت مخالف نيش را از داخل پوست خارج مي كنيم. 

* محل گزش را با آب و صابون بشوييد.

‌* كمپرس آب سرد باعث كاهش درد ، تورم و قرمزي محل گزش مي گردد.

 

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 عنكبوت گزيدگي

حدود 34 هزار گونه عنکبوت در دنيا شناخته شده اند. عنکبوتها دارای بدن دو قسمتی و ۵ جفت پا هستند. عنکبوت ها همگي داراي غدد سمي هستند. اما تنها تعداد معدودي از آنها اهميت بهداشتي داشته و براي انسان مهم هستند. در بسياري از کشورهاي جهان از جمله امريکا، استراليا و برزيل عنکبوت گزيدگي را شاهد هستيم.

انواع عنكبوت هاي خطرناك:

1- عنكبوت بيوه سياه

 

 

2- عنكبوت قهوه اي گوشه گير

 

 

كمك هاي اوليه:

كمك هاي اوليه در عنكبوت گزيدگي دقيقا شبيه به كمك هاي اوليه در رتيل گزيدگي مي باشد. بنابراين به اين بخش مراجعه فرماييد

 

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

رتيل گزيدگي

 

رتیل عنكبوت چاق و پشمالویی است كه نسبت به سایر عنكبوت‌ها، ترس بیشتری در مردم ایجاد كرده است. رتیل به رنگ‌های مختلف زرد، زرد پررنگ، قهوه‌ای كمرنگ و خرمالویی تند مایل به سیاه وجود دارد و پشم‌های آن، گاهی خیلی كوتاه‌ و گاهی كمی بلند می‌باشد.

 گزش این حشره، بر عكس آن چه مردم فكر می‌كنند به اندازه عنكبوت بیوه سیاه خطرناك نیست؛ حتی در بعضی از نقاط جهان برخی از افراد، رتیل را به شكل یك حیوان دست‌آموز نگهداری می‌كنند.

 البته نباید تمام رتیل‌ها را بی‌خطر دانست. آن چه مسلم است این است كه بعد از هر گزشی به وسیله هر عنكبوت یا رتیلی، باید بیمار ر ابه مركز درماني برسانید. 

 

  كمك هاي اوليه در رتيل گزيدگي:

* صحنه را ارزيابي كرده و ABC مصدوم را كنترل مي كنيم.همچنين از دست زدن به رتيل خودداري مي كنيم.

* قسمت گزیده شده را پایین‌تر از سطح قلب قرار دهید و محل گزیدگی را با آب و صابون بشویید.

* گاهی گزش عنكبوت یا رتیل باعث ایجاد حالت آلرژی و حساسیت می‌شود؛ در این حال باید محل گزیدگی را با محلول یا پمادهای ضد حساسیت آغشته كرد .

* بهتر است در بالای محل گزیدگی، از یك باند محدود كننده استفاده كنيد ( طبق آنچه در عقرب گزيدگي به طور مفصل به آن پرداختيم )  تا جریان خون كندتر شود. در محل گزیدگی، باید یك كیسه‌ی یخ قرار داد كه به تسكین درد و كندتر كردن گردش خون كمك كند.

* علايم حياتي مصدوم را دائم كنترل كرده و آن را سريعا به مركز درماني برسانيد.

 

 

© کپی رایت توسط : پـایگاه اینترنتی نجـاتگر :: آموزش امداد و نجات (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 12 آبان1390ساعت 10:5 PM  توسط ارغوان  |